NRC Handelsblad / Binnenland, Maandag 11 juni 2007
De nieuwe armen zijn mensen met een baan
Directeur onderzoeksbureau Motivactiin pleit voor ‘confronterende’ aanpak van armoede
Joke Mat
Talloze rapporten gaan over de armoede in Nederland, vele miljoenen euro's 'zijn eraan besteed. Toch blijven de armen arm. Wat gaat er mis? "Alle gemeenten zijn bezig met pappen en nathouden."
Weinig verschijnselen zijn zo uitvoerig in kaart gebracht als de armoede in Nederland. Verborgen armoede; Armoede in Groningen; Armoede in Friesland; Allochtone armoede; Kinderarmoede - het is maar een greep uit de recente rapporten. Volgens de definitie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) leeft 10 procent van de Nederlandse bevolking in armoede (zo'n 680.000 huishoudens). Het laatste Armoedebericht meldde dat de armoede daalt, maar staatssecretaris Aboutaleb (Sociale Zaken, PvdA) maakte 'vorige week bekend dat de gemeenten er toch 80 miljoen euro extra voor krijgen. Bijna vijf procent van de Nederlanders vindt dat er in Nederland geen armoede is, blijkt uit een onderzoek van bureau Motivaction dat deze week verschijnt. Dat zijn vooral mensen met inkomens hoger dan 3.000 euro netto per maand. Ruim een kwart van de bevolking ziet wel armoede en legt de oorzaak bij de overheid. Dat zijn vooral de mensen met lage inkomens. Ongeveer 9 procent vindt dat de overheid niet meer geld of hulp moet bieden. De helft van de bevolking vindt dat de overheid dat wel moet doen, maar in combinatie met een strengere controle op misbruik. Volgens Frits Spangenberg, directeur van Motivaction, is het tijd voor een meer "conftonterende" benadering van de arme mens. Het Motivaction-onderzoek, zegt hij, laat zien dat daar steun voor is. Zo is 80 procent van de bevolking vóór huisbezoeken ter controle van uitkeringsgerechtigden. En vindt 68 procent dat de verloedering in arme wijken de schuld is van de bewoners zelf. Spangenberg vindt het "een drama" dat het armoedeprobleem in Nederland nog altijd niet is opgelost. Hij wijt dat ten dele aan politieke correctheid, die voorkomt dat de echte problemen worden benoemd. Zoals het gegeven, volgens Spangenberg, dat veel armen best iets aan hun situatie kunnen doen. "Wij, mensen met een goed inkomen, mogen niet zeggen: Piet, sta eens vroeg op en laat je handen wapperen. De groep die dat echt niet kan, is veel kleiner dan 10 procent van de bevolking. Maar als ik dat zeg, word ik meteen aangevallen." Dat de overheid meer zou moeten doen, vindt Spangenberg onzin. De overheid doet heel veel, maar het helpt niet. "Alle gemeenten zijn bezig met pappen en nathouden." Veel geld gaat op aan de overheid zelf. Eindhoven gaf in 2005 bijna 8 miljoen euro uit aan de bestrijding van armoede. Daarvan ging 5,3 miljoen euro naar de uitvoerend ambtenaren, becijferde bureau Berenschot. Doel was ook niet het uitbannen van de armoede. Doel was dat 90 procent van de minima van ten minste één steunregeling gebruik maakte. Vorige week publiceerde het SCP een opmerkelijk rapport over het niet-gebruik van die steunregelingen. 68 procent van de mensen die daar recht op hebben, vroeg geen bijstand aan in aanvulling op loon, pensioen of uitkering. Gemiddeld liepen ze zo 2.500 euro per jaar mis. 54 procent liet de 'langdurigheidstoeslag' (voor hen die langer dan vijf jaar van een minimum leven) aan zich voorbijgaan. Veel mensen bleken de regelingen niet te kennen. Maar wat het onderzoek ook liet zien, was dat de armen het geld niet altijd nodig hadden. We redden het wel zonder, zei 20 procent van de mensen die recht hadden op huursubsidie maar het niet aanvroegen. Hetzelfde gold voor 55 procent van de mensen die een tegemoetkoming in de schoolkosten niet hadden aangevraagd. De niet-aanvragers behoorden volgens de SCP-onderzoekers ook niet in hoofdzaak tot de 'kwetsbare groepen'. Het waren juist vaak jongeren tot 35 jaar, hoogopgeleiden, stellen zonder kinderen, autochtonen. Tof Thissen, voorzitter van de koepelorganisatie van sociale diensten Divosa, vindt dat de overheid er alles aan moet doen om de regelingen bekend te maken, omdat ze hard nodig zijn. "Het aantal armen neemt af, maar het aantàl mensen met problematische schulden neemt toe." Maar Thissen vindt ook dat het armoedebeleid mensen nog te afhankelijk maakt. Onlangs riep Aboutaleb gemeenten op de vaste lasten van bijstandstrekkers te gaan betalen. Dat vond Thissen niet zo'n goed idee. "Mensen moeten leren dat zelf te doen." Als voorzitter van de Taskforce Armoede in Tilburg stelde Thissen vorig jaar onder meer voor alle bijstandsgerechtigden verplicht een cursus 'omgaan met geld' te laten doen. De grootste groep nieuwe armen zijn trouwens mensen met een baan, zegt Thissen. "Mensen van wie het inkomen blijkbaar niet groot genoeg is voor de begeerte." Hij wil discussie over wat de overheid met die groep aanmoet. "Willen wij een overheid zijn die ondersteunt of coacht, aanstuurt, zonodig vermaant?" Evenals een meerderheid van de Tweede Kamer wil hij dat de kredietverstrekking aan banden wordt gelegd. Maar is het aangaan van leningen niet ook de verantwoordelijkheid van de mensen zelf? "Ik vind het armoedeprobleem ook een disciplineprobleem", zegt Ftits Spangenberg. "Om daar iets aan te doen, moet je de autonomie van mensen aantasten. Die is heilig. Maar als de autonomie heilig blijft, blijft het dweilen met de kraan open."
Met of zonder huisdier De 'armoedegrens' van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) staat ter discussie. Volgens het Armoedebericht 2006 lag die grens voor een alleenstaande op 860 euro en voor een gezin met twee kinderen op 1.610 euro per maand. De bedragen zijn gebaseerd op het bijstandsniveau van 1979, gecorrigeerd voor inflatie. Het SCP stelde vorig jaar twee nieuwe definities voor. Een gebaseerd op de uitgaven voor voedsel, kleding en wonen. De tweede telt ook uitgaven voor een huisdier, krant of sportclub mee. Met beide definities zou het aantal armen in ons land fors dalen. Welke definitie gebruikt gaat worden, is nog niet bekend.
Nederlanders oordelen 'harder' over armoede Onderzoeksbureau Motivaction onderzocht in opdracht van de stichting Levi Lassen, een charitatief vermogensfonds, hoe de Nederlandse bevolking denkt over armoede. De resultaten van het onderzoek, onder een representatieve groep van 2.000 mensen, worden woensdag gepubliceerd. Enkele uitkomsten: - Bijna vijf procent van de bevolking vindt dat armoede in Nederland niet bestaat. - Ruim een kwart legt de schuld van armoede bij de regering. - Zestien procent ziet de oorzaak in gebrekkige capaciteiten van de armen zelf. - Ongeveer negen procent van de bevolking vindt dat de overheid niet meer geld of hulp moet bieden. - De helft van de bevolking vindt dat de overheid dat wel moet doen, maar ook strenger moet controleren. - Tachtig procent van de bevolking is vóór huisbezoeken ter controle van uitkeringsgerechtigden. - Een kwart vindt dat de overheid niet meer geld moet geven, maar mensen moet helpen bij het vinden van werk.
Federatie Bewonerscomités Nieuw Crooswijk
Genoeg ideeën voor die kale vlakte (16 januari 2009: AD Rotterdam) Strand aan de Boezem, Anky of een kamelenrace Nieuw Crooswijk ligt braak.En dat zal voorlopig nog wel even zo blijven. Er wordt niets meer gesloopt, uitverhuizingen zijn stilgelegd. De roep om 'iets tijdelijks' met de kale vlakte langs de Boezemweg te doen, wordt steeds luider. Lees verder >>
Straatvoetbal of Dunya Festival op bouwterrein (16 januari 2009: AD Rotterdam) Hoe je van een nadeel een voordeel maakt. Het ontbreken van een bestemmingsplan én de financiële crisis zorgen ervoor dat er bij de ontwikkeling van Nieuw Crooswijk 'pas op de plaats' moet worden gemaakt. Maar dat betekent niet dat het uitgestrekte gebied in Crooswijk er langdurig onbenut moet bijliggen. Lees verder >>
Brede School Crooswijk 'moeilijke bevalling' (Woensdag 10 oktober 2007: Maasstad,) De Brede School op, het Paradijsplein moet het kloppend hart worden voor het nieuwe Nieuw Crooswijk. Maar vooralsnog is nog niets bekend over de eerste paal, die voor 1 januari 2008 de grond in zou moeten. De bouwgrond ligt er verlaten bij Lees verder >>
Wethouder in conflict over stadsvernieuwing (Dinsdag 9 oktober 2007: AD Rotterdam) De malaise met de stadsvernieuwing in onder meer Pendrecht heeft geleid tot een stevig conflict tussen wethouder Hamit Karakus (PvdA, woningbouw) en de woningcorporaties. Verschillende nieuwbouwprojecten in Rotterdamse wijken dreigen te mislukken omdat een overspannen woningmarkt de bouwprijzen omhoog drijft. De corporaties willen daarom financiële compensatie. Wethouder Karakus eist evenwel dat ze zich aan de afspraken houden Lees verder >>
Vertraging nekt nieuwbouw (Zaterdag 6 oktober 2007: AD Rotterdam) Pendrecht al slachtoffer van overspannen woningmarkt Nieuwbouwprojecten in de hele regio dreigen in het slop te raken door de overspannen woningmarkt. Aannemers hebben zoveel werk dat nieuwbouwprojecten stilvallen. Het schrikbeeld van de stokkende stadsvernieuwing wordt al werkelijkheid in Pendrecht. De vrees is daar dat uit sloopwoningen vertrokken bewoners niet kunnen terugkeren naar hun wijk. Lees verder >>
Woningstarters raken verder in de knel (Donderdag 5 juli 2007: AD Rotterdam / Binnenland) Huizenprijzen: Zelf beginnende tweeverdieners krijgen soms geen lening meer. Starters op de woningmarkt krijgen het moeilijk. Vooral in de Randstad wordt het probleem steeds nijpender. Daar is de situatie inmiddels zo, dat zelfs tweeverdieners met moeite aan iets fatsoenlijks kunnen komen. Lees verder >>
Criminaliteit niet lager na renovatie (Woensdag 04 juli 2007: NRC Handelsblad / Binnenland) Sloop van oude woningen en de bouw van nieuwe huizen heeft nauwelijks effect op leefbaarheid en veiligheid in een buurt. Criminaliteit en verloedering nemen niet méér af dan elders. Lees verder >>
Bom onder aanpak van Schiebroek (Vrijdag 22 juni 2007: AD Rotterdam) Vestia voelt niet voor grote sloop Corporatie Vestia heeft geen trek in grootschalige sloop in Schiebroek-Zuid. De verhuurder legt hiermee een bom onder het ambitieuze herstructureringsplan van de deelgemeente voor de flatwijk. Lees verder >>
In haar hart voelt Riekie zich nog steeds Crooswijkse (Maandag 11 juni 2007: AD Rotterdam) Op gepaste wijze nemen oud-bewoners afscheid van hun woonplek Als klein meisje snapte Riekie van Megen er niets van. Wat bespraken die jongens uit de buurt toch 's avonds met haar vader op het stoepje voor hun huis? Inmiddels is de 74-jarige Rotterdamse erachter. "Mijn vader gaf seksuele voorlichting," lacht ze. Lees verder >>
De nieuwe armen zijn mensen met een baan (Maandag 11 juni 2007: NRC Handelsblad / Binnenland) Directeur onderzoeksbureau Motivactiin pleit voor ‘confronterende’ aanpak van armoede Talloze rapporten gaan over de armoede in Nederland, vele miljoenen euro's 'zijn eraan besteed. Toch blijven de armen arm. Wat gaat er mis? "Alle gemeenten zijn bezig met pappen en nathouden." Lees verder >>
Doden blijven eeuwig in Crooswijk (Vrijdag 08 juni 2007: AD Rotterdams Dagblad / Rotterdam Dichtbij) Reüinie: Vier generaties zijn in de volkswijk geen uitzondering De band die de familie Montijn heeft met Nieuw Crooswijk beslaat vier generaties. Overgrootopa was in de jaren '20 de eerste bewoner van de nieuwbouw. Achterkleinkind Kim is straks de laatste, want de wijk gaat plat. De band met Nieuw Crooswijk is sterk, die kun je bijna vastpakken. Lees verder >>
Tot nu toe (Vrijdag 8 juni 2007: AD Rotterdams Dagblad / Rotterdam Dichtbij) In Nieuw-Crooswijk worden de komende jaren 1800 van de 2100 huizen gesloopt, bijna allemaal sociale huurwoningen. Hiermee wordt ruimte gemaakt voor de bouw van hoofdzakelijk dure koophuizen. Lees verder >>
Reüinie met rouwband (Vrijdag 8 juni 2007: AD Rotterdams Dagblad) In Nieuw Crooswijk wordt zaterdag afscheid genomen van de stukken van de wijk die inmiddels zijn gesloopt. Dit afscheid is ook een reünie voor voormalige wijkbewoners. Jenny Flantua, de laatste bewoonster van het Wandeloordgebied kreeg zoveel bezoekers aan de deur om herinneringen op te halen, dat zij het idee kreeg een afscheidsfeest te organiseren. Lees verder >>
Reünie voor alle Nieuw Crooswijkers (Mei 2007: FBNC) Jennie organiseert op zaterdag 9 juni van 16.00 - 20.00 uur op het Paradijsplein een reünie voor alle (oud-)Nieuw Crooswijkers. Lees verder >>
Huizenbouw in Rotterdam (28 maart 2007: Metro) In de regio Rotterdam zijn vorig jaar meer woningen gebouwd dan in 2005. In totaal kwamen er in 2006 6545 huizen gereed. Lees verder >>
(PDF formaat, 57kB)